Cyprus Voice

Διάφορα ήθη και έθιμα χωριών της Κύπρου

 
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα    Cyprus Voice Αρχική σελίδα -> ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ
Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας :: Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας  
Συγγραφέας Μήνυμα
Ads






Δημοσιεύθηκε: Δευ Νοέ 24, 2014 9:45 am    Θέμα δημοσίευσης: Ads

Επιστροφή στην κορυφή
savina1
Συντονιστής
Συντονιστής


Συμμετάσχουν: 16 Ιαν 07
Δημοσιεύσεις: 573

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Πεμ Φεβ 15, 2007 5:45 pm    Θέμα δημοσίευσης: Διάφορα ήθη και έθιμα χωριών της Κύπρου Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Τις μέρες πριν τα Χριστούγεννα παρατηρείται μεγάλη δραστηριότητα των νοικοκυρών της κοινότητας, εν όψει της μεγάλης γιορτής της Χριστιανοσύνης. Οι προετοιμασίες περιλαμβάνουν γενική καθαριότητα του σπιτιού, ξεσκονίσματα, γυαλίσματα, τακτοποίηση των επίπλων, ψήσιμο των παξιμαδιών στους φούρνους και ασπρόγιασμα των εσωτερικών τοίχων.

Τη μέρα των Χριστουγέννων ο κόσμος πηγαίνει στην εκκλησία. Μετά το τέλος της θείας Λειτουργίας, μεταλαμβάνει των αχράντων μυστηρίων (πασκάζει, στην συνηθισμένη κυπριακή διάλεκτο) και όταν βγουν από την εκκλησία ανταλλάσσουν ευχές.

Μετά όλοι πάνε στα σπίτια τους και κάθεται όλη η οικογένεια στο τραπέζι για να φάνε κοτόπουλο με σούπα αυγολέμονη ή με τραχανά (παραδοσιακό φαγητό), μέσα σ’ ένα χαρούμενο ευχάριστο οικογενειακό περιβάλλον.
Στα παλαιότερα χρόνια, την Κυριακή των Βαΐων, οι κάτοικοι αγόραζαν μικρούς χοίρους, τους οποίους μεγάλωναν μέχρι τα Χριστούγεννα. Μεταξύ της περιόδου Χριστουγέννων και Φώτων, τους έσφαζαν και κατασκεύαζαν λούντζες και λουκάνικα.


ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ
Με την παρέλευση της γιορτής των Χριστουγέννων οι οικογένειες μπαίνουν στην διαδικασία για την γιορτή της πρωτοχρονιάς. Οι γυναίκες φτιάχνουν ψωμιά, κουλούρια, βασιλόπιτα, μελομακάρονα και φοινικοτά φτιαγμένα όπως προστάζουν οι συνταγές των γιαγιάδων τους.

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς η νοικοκυρά θα ετοιμάσει την Βασιλόπιττα με το τυχερό νόμισμα, η οποία θα κοπεί το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς. Όποιος βρει στο κομμάτι του το νόμισμα θα είναι ο τυχερός της νέας χρονιάς. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας πριν πάνε στη εκκλησία για τον εσπερινό, η νοικοκυρά ετοιμάζει το τραπέζι του Αγίου Βασίλη (για να ταΐσουν τον Άγιο Βασίλη).

Το βράδυ της παραμονής της πρωτοχρονιάς όλοι μαζεύονται μπροστά από τα τζάκια και ρίχνουν φύλλα ελιάς πάνω στα κάρβουνα για να μάθουν αν κάποιο συγκεκριμένο άτομο που δεν πρέπει να το αποκαλύψει τρέφει αισθήματα αγάπης για αυτόν ή αυτήν. Ρίχνοντας τα φύλλα σταύροναν τα κάρβουνα και έλεγαν. Άι Βασίλη βασιλιά τζιαι πρωτολουτουρκίτη που επείες εις την έρημον τζι΄ειρτες στην παντέρημον τζιαι έδιξες τύχες των τυχών δείξε τζιαι μεν τιν τύχη μου αν με αγαπά ο ... Αν το φύλλο πεταγόταν έλεγαν ότι το άτομο τους αγαπούσε.

Την ημέρα της Πρωτοχρονιάς ο μεγαλύτερος σε ηλικία κόβει την βασιλόπιτα η οποία περιέχει ένα κέρμα και όποιος το βρει θεωρείται ο τυχερός της χρονιάς.

Η μέρα αυτή είναι σημαδιακή για τα μικρά παιδιά που θα επιβραβευτούν που ήταν καλά παιδιά όλη τη χρονιά. Θα βρουν το δώρο που τους έβαλε ο Άγιος Βασίλης κάτω από το χριστουγεννιάτικο δένδρο.

Την Πρωτοχρονιά ο κόσμος θα πάει στην εκκλησία για να παρακολουθήσει τη θεία λειτουργία και μετά όταν τελειώσει η εκκλησία θ’ ανταλλάξουν ευχές και φιλιά.

Την πρώτη μέρα του χρόνου πρέπει βάσει των παλαιών κυπριακών εθίμων όταν επιστρέψουν από την εκκλησία στο σπίτι τους, να μπουν με το δεξί πόδι για να πάνε όλα δεξιά (καλά) στη νέα χρονιά


ΦΩΤΑ

Την παραμονή των Φώτων, ο Ιερέας του χωριού γύριζε σ’ όλα τα σπίτια και ράντιζε με Αγίασμα (καλάντιζε) συνοδευόμενος από ένα παιδί που κρατούσε ένα κουβά με Αγίασμα. Οι κάτοικοι του χωριού έβαζαν διάφορα νομίσματα μέσα στον κουβά, σαν δώρο για τον παπά και το παιδί.

Την ημέρα των Φώτων οι νοικοκυρές παίρνουν στην εκκλησία, καλάθια με προϊόντα που παράγουν για να ευλογηθούν με την βάπτιση. Μετά από την βάπτιση παίρνουν μαζί τους στο σπίτι τους κεριά αναμένα, που συμβολίζουν το Άγιο Πνεύμα, για να ευλογηθεί και το σπίτι. Το μεσημέρι οι νοικοκυρές θα φτιάξουν ξεροτίανα (λουκουμάδες), για να φάνε μαζί με τις οικογένειές τους. Ακολούθως ρίχνουν και στα δώματα (στέγες των σπιτιών) για να φάνε οι καλικάτζαροι και να φύγουν.

ΣΗΚΩΣΕΣ

Οι σήκωσες αρχίζουν από την Κυριακή της Απόκρεω και συνεχίζονταν την επόμενη Κυριακή της Τυροφάγου. Τις δυο αυτές Κυριακές αρκετά άτομα μασκαρεύονται και γυρίζουν σε συγγενικά και φιλικά σπίτια και διασκεδάζουν τον κόσμο με αστεία.

Στο νυκτερινό τραπέζι που γίνεται την Κυριακή της Τυροφάγου, δένουν ένα αυγό ψημένο με σχοινί, το οποίο κρεμάζουν πάνω από το τραπέζι και αφού το αλείψουν με γιαούρτι, το γυρίζουν ενώ όλοι οι παρευρισκόμενοι προσπαθούν να το πάρουν με το στόμα τους.

Στα παλαιότερα χρόνια, μετά το μεσημεριανό φαγητό, κρέμαζαν μέσα στο σπίτι τις «σούσες» για να «σουστούν» οι κοπέλες και να τραγουδήσουν.

ΑΠΟΚΡΙΕΣ
Είναι το βράδυ πριν να αρχίσουν οι νηστείες του Σαρανταημέρου. Όλοι οι συγγενείς μαζεύονται σε κάποιο σπίτι και διασκεδάζουν και προσπαθούν να μαντέψουν την ταυτότητα των μασκαρεμένων παιδιών που γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι.

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ
Είναι η πρώτη μέρα των νηστειών του Σαρανταημέρου και όλη η οικογένεια φεύγει για τους αγρούς ψήνοντας ψαρικά στα κάρβουνα και τρώγοντας νηστίσιμα φαγητά. Την τιμητική του έχει το πέταγμα του χαρταετού.

ΠΑΣΧΑ
Όπως και τα Χριστούγεννα έτσι και το Πάσχα οι οικογένειες μαζεύονται στο χωριό από την αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας και οι γυναίκες ανάβουν τους φούρνους για να φτιάξουν ψωμιά, κουλούρια, φλαούνες, πασκιές (έδεσμα με κρέας τυλιγμένο σε ζυμάρι).

Το Μεγάλο Σάββατο όλοι, γύρω στις έντεκα η ώρα το βράδυ, μαζεύονται στην εκκλησία για να ακούσουν το χαρμόσυνο μήνυμα της ανάστασης του Χριστού. Στην αυλή της εκκλησίας βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη φωτιά όπως το έθιμο από αρχαιοτάτων χρόνων προστάζει για το κάψιμο του Ιούδα.
Με την επιστροφή στο σπίτι όλοι κάθονται στο τραπέζι και τρώνε την πατροπαράδοτη αυγολέμονη.

Την Κυριακή του Πάσχα, το μεσημέρι μετά τον εσπερινό της Αγάπης, μαζεύονται για να φάνε το αρνάκι και μετά το απόγευμα όλοι θα μαζευτούν στην πλατεία του χωριού για να παίξουν τα παραδοσιακά παιχνίδια της Λαμπρής, όπως ζίζιρο, σακουλοδρομίες, γαϊδουροδρομίες, αυγοδρομίες, τράβηγμα σχοινιού και άλλα. Τα παιχνίδια διαρκούν μέχρι και την Τρίτη του Πάσχα.

ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ

Τις μέρες πριν την Λαμπρή, οι νοικοκυρές στο χωριό θα κάνουν τον γενικό καθαρισμό του σπιτιού. Μετά θα ετοιμάσουν τα παξιμάδια τους, καθώς επίσης και τις περίφημες «φλαούνες», ενώ την Μεγάλη Πέμπτη βάφουν τα κόκκινα αυγά, τα οποία θα τσουγκρίσουν μετά την Ανάσταση. Το βάψιμο το αυγών γίνεται με το Λιζάρι (ρίζες από διάφορα φυτά που υπάρχουν στην κοινότητα).

Σάββατο του Λαζάρου: Την ημέρα αυτή, ομάδες με παιδιά, γυρίζουν όλα τα σπίτια του χωριού και ψάλουν τον «Λάζαρο». Οι νοικοκυρές τους δίδουν σαν δώρο φρέσκα αυγά για να τα βάψουν, φλαούνες και χρήματα.
Ένα στίχο του Λαζάρου που θυμούμαι είναι
"Ο Λάζαρος ο μίμμιτος ο κοτσινοπεθύμιτος
ακούσαν τον οι όρνιθες τσιαι κάτσαν να γεννίσουν
αυκά να κοτσινίσουν το πάσκα να φατσίσουν"


Κυριακή των Βαΐων: Την ημέρα αυτή, οι νοικοκυρές παίρνουν κλωνάρια ελιάς στην εκκλησία, για να μείνουν εκεί μέχρι την ήμερα της Πεντηκοστής, οπότε η ελιά αγιάζεται και θα την πάρουν στο σπίτι τους για το κάπνισμα. Το κάπνισμα πιστεύεται ότι διώχνει κάθε κακό και ζηλοφθονία από την οικογένεια

Την Μεγάλη Πέμπτη, οι εικόνες του εικονοστασίου καλύπτονται με μαύρα ρούχα σε ένδειξη πένθους. Το ίδιο βράδυ στήνουν μέσα στην εκκλησία πάνω σ΄ ένα τραπέζι, ομοίωμα σταυρού με το Χριστό πάνω, ενώ στα δεξιά και αριστερά βάζουν ομοίωμα του αποστόλου Ιωάννη και της μητέρα του Χριστού.

Την Μεγάλη Παρασκευή το πρωί, γίνεται ο στολισμός του επιταφίου από τις κοπέλες του χωριού. Νέες και νέοι ψάλλουν τον επιτάφιο θρήνο, ενώ τρεις κοπέλες ντυμένες μυροφόρες, ραίνουν το Χριστό με μύρα, αρώματα και άνθη. Το βράδυ γίνεται η περιφορά του επιταφίου στους κεντρικούς δρόμους του χωριού. Σ΄ όλη τη διαδρομή οι νοικοκυρές ραντίζουν τον επιτάφιο με την μερρέχα.

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, κατά την διάρκεια της λειτουργίας και την στιγμή που ο ιερέας θα πει το «Ανάστα ο Θεός», οι πιστοί θα κτυπήσουν τους σκάμνους και τα μαύρα ρούχα που καλύπτουν τις εικόνες θα πέσουν.

Γύρω στις έντεκα το βράδυ κτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες, για να καλέσουν όλους τους Χριστιανούς να πάνε στην πιο χαρούμενη λειτουργία της Χριστιανοσύνης.

Έξω, στο προαύλιο της εκκλησίας, είναι αναμμένη η «Λαμπρατζιά». Τα μεσάνυχτα ο παπάς λέει το «Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός», ενώ συγχρόνως βγαίνει από την εκκλησία μαζί με τους ψάλτες για την λιτανεία. Όλος ο κόσμος ανάβει τα κεριά του και τις λαμπάδες του από το Άγιο φως της Αναστάσεως και βγαίνουν όλοι έξω. Εκεί ο ιερέας θα πει τον Καλό Λόγο και το Ευαγγέλιο, ενώ όλοι μαζί ψάλλουν το Χριστός Ανέστη.
Μετά την λειτουργία της αναστάσεως, επιστρέφουν όλοι στα σπίτια τους. Εκεί τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά, λέγοντας τις ευχές: «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ», «ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ». Τρώνε τη σούπα αυγολέμονη ή τραχανά, αυγά και φλαούνες.

Την Κυριακή του Πάσχα στις 10 π.μ. γίνεται ο εσπερινός της Αγάπης. Μετά την λιτανία της εικόνας, οι πιστοί προσκυνούν και πάνε στα σπίτια τους και θα ψήσουν το πατροπαράδοτο «Αρνί στην σούβλα» και θα διασκεδάσουν την μεγάλη ημέρα της Λαμπρής όλοι μαζί. Και το απόγευμα όλοι θα πάνε στην πλατεία του χωριού για να παίξουν τα παραδοσιακά παιχνίδια της Λαμπρής, όπως ζίζιρο, σακουλοδρομίες, γαϊδουροδρομίες, αυγοδρομίες, τράβηγμα σχοινιού και άλλα. Τα παιχνίδια διαρκούν μέχρι και την Τρίτη του Πάσχα.
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος
Επισκόπηση όλων των Δημοσιεύσεων που έγιναν πριν από:   
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα    Cyprus Voice Αρχική σελίδα -> ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ Όλες οι Ώρες είναι GMT + 3 Ώρες
Σελίδα 1 από 1

 
Μετάβαση στη:  
Δεν μπορείτε να δημοσιεύσετε νέο Θέμα σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
Δεν μπορείτε να επεξεργασθείτε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να διαγράψετε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν έχετε δικαίωμα ψήφου στα δημοψηφίσματα αυτής της Δ.Συζήτησης



Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Flower Power phpBB theme by Flowers Online. Hellenic (Greek) by Alex Xenias

Abuse - Αναφορά παραβίασης - Οροι χρήσης υπηρεσίας.
Powered by forumup.gr Δωρεάν forum, Δημιουργήστε το δικό σας φόρουμ δωρεάν! Created by Hyarbor & Qooqoa

Page generation time: 0.09